Neden bir dil öğreneyim ki ?

Hem profesyoneller, hem de elektronik veya yazılım meraklıları, bir bilgisayar dilinin, etiket yazıcı, arduino, plc gibi çevredeki cihazlarla haberleşebilme olanaklarını incelerler. Bu bağlamda, PB, ethernet (TCP/IP, UDP), seri port komutlarını içinde barındırmaktadır. Bunların yanı sıra PB, e-posta gönderme, http isteği (request) yollama, rest api kullanımı, web soket kullanımı gibi özel işlevleri de destekler. Hele ki, benim gibi endüstriyel otomasyon işlerinde çalışıyor veya bu alanda çalışmayı hedef olarak belirlemişseniz, bir programlama dili öğrenmek sizi birkaç adım öne taşıyacaktır.

İşiniz gereği, bir tartı ile, bir plc ile, bir HMI ile veya bir SQL sunucu ile haberleşme gereksinimi duyulan projelere dahil olmuş olabilirsiniz. Bu noktada gidip bilgisayar yazılımını sizin adınıza geliştirecek birilerini bulmanız gerekir. Kimseye muhtaç olmadan programlama ile ilgili kendi işini kendisi görmek isteyenlere bu dili tavsiye ederim, öğrenmesi kolay, pratik ve iş bitirici..

Dil öğrenmek, tabii ki ilgi, merak ve keyif alma meselesidir aynı zamanda. Yani bir konudan hem keyif alıyorsunuz hem de o konu işinizle ilgiliyse, öğrenmek daha çekici hale geliyor haliyle.

Neden PureBasic ?

Özellikle programlamaya yeni başlayanlar için çok uygun bir seçim olduğunu söyleyebilirim. Profesyonel bir yazılımcı değilim ama programlama merakım, çocukluğumda bana alınan, oyun bilgisayarı Commodore 64 ile başlamıştı. Zaman içinde C#, Python, Java, Delphi, B4X gibi dilleri incelemiştim. PB’i görünce ilk görüşte aşk derler ya, öyle birşey oldu. PB IDE’de Basic dilinin komutları kullanıldığından öğrenmesi çok kolay. Arduino ile yazılım yapan arkadaşlar zaten temel komutlara aşina olduklarından hiç zorluk çekmeyecekler. Kolay olmasının yanısıra çok kapsamlı bir dil. İlk satırda bahsettiğim 1600+ komut bulunmasının nedeni, işimizi kolaylaştırmak. Temel komutları kavradıktan sonra örneğin bir veritabanı projesi yapmak için veritabanı ile ilgili komutları ve örnekleri incelemek gerekiyor. Diğer dillerde olduğu gibi şu kütüphaneyi buradan, bu kütüphaneyi şuradan indirme durumları yok yani. İhtiyacınız olan herşey PB’nin içinde zaten mevcut durumda.

Diyelim ki bir arkadaşınız, sizden bana şöyle bir program yapar mısın diye istekte bulundu. Programı yazdıktan ve test ettikten sonra, Compiler > Create Executable.. menüsünü seçin. Bir tane exe dosya oluşacaktır. İşlem tamam.. Bu minik dosyayı usb hafızada arkadaşınıza verdiniz. Arkadaşınız, exe dosyayı çift tıklayarak çalıştırdı, kurulum filan olmayacak, program direk çalışacak. PB, harici hiçbir kütüphaneye bağımlı olmadığından, exe dosyanın arkadaşınızın bilgisayarında direk çalışması gayet doğal bir olaydır.

PB geliştirme ortamı da taşınabilir (portable) durumdadır. Diskte, Program Files altında bulunan PureBasic dizinini, usb hafızaya kopyalayın. Ve istediğiniz bilgisayara takıp, program geliştirmeye usb hafıza ile devam edin. Örneğin, PB forum sitesinden birinin yazdığı kaynak kodu kopyalayın. IDE de New butonuna basın, boş sayfa açılsın. Ardından kodu yapıştırın ve Run butonuna basın. Program otomatik olarak derlenip, çalışacaktır.

PB, prosedürel bir dildir. Başka bir deyişle Java gibi nesne yönelimli (OOP) değildir. Bu özellik de programlamaya yeni başlayanlar için büyük bir avantajdır. Java öğrenirken, bu nesne olaylarını kavramakta gerçekten zorlandığımı hatırlıyorum. Neyse ki, PB öyle değil. Hangi satırın ne zaman çalışacağını tahmin etmeniz çok kolay şöyle ki yazdığınız program, yukarıdan aşağıya doğru sırayla satır satır çalışır. Tabii ki yazdığınız prosedür (alt program) tanımlandığı anda değil çağırıldığı anda çalışır.

Basit bir form örneği

;Bu komutla her değişkenin tanımlanmasını zorunlu tutuyoruz
EnableExplicit

;Değer almayan ve geriye değer döndürmeyen bir prosedür
;Butona tıklayınca çağırılır
Procedure MesajGoster()
  MessageRequester("Bilgi", "Butona tıkladınız!", #PB_MessageRequester_Ok)
EndProcedure

;#PB ile başlayan sabitler PB içinde bulunan önceden tanımlanmış sabitlerdir
;Bunları Tools > Structure Viewer > Constants sekmesinde görebilirsiniz
#FLAGS = #PB_Window_SystemMenu | #PB_Window_ScreenCentered 

;Debug ile hata ayıklarken, değişkenleri Debug penceresine yazdırabiliriz
Debug "FLAGS : " + #FLAGS

;Define ile değişkenleri tanımlıyoruz
;Örneğin Define.s değişkenin string olduğunu tanımlar
;Define dan sonra . koymazsak değişken integer olur
;Define.i diye tanımlarsak da integer olur 
Define WindowWidth = 400, WindowHeight = 200, Event

;Pencere açılıyor
OpenWindow(0, 0, 0, WindowWidth, WindowHeight, "Merhaba Dünya", #FLAGS)

;ilk sayı Gadget numarası yani kimliği
ButtonGadget(1, 150, 80, 100, 30, "Tıkla") 

;Repeat Until arasındaki kodlar tekrarlanır
;Until yanındaki koşul oluşana kadar
Repeat
  Event = WaitWindowEvent()
  If Event = #PB_Event_Gadget
    Select EventGadget()      ;Hangi Gadget'a tıklandı
      Case 1                     ;Gadget numarası 1 olan butona tıklandı 
        MesajGoster()
    EndSelect
  EndIf
Until Event = #PB_Event_CloseWindow ;Pencere kapata tıklanırsa

Yukarıdaki kodu kopyalayıp, IDE’de New ile açacağınız boş sayfaya yapıştırın ve Run butonuna basın.. Ctrl tuşu ile farenin tekerini kullanarak, veya Ctrl basılıyken + ve – ile yazdığınız kodları büyütüp küçültebilirsiniz. Ctrl + 0 ile ilk haline döner. Ctrl + A ile tüm kod seçilir ardından Ctrl + I ile format girintileri otomatik olarak düzenlenir. If – EndIf arasındaki satırların içeri girmesi gibi. Böylece kodlar daha okunaklı hale gelir.

Arduino ile Modbus RTU projesi

Modbus protokolü fabrikalarda, otomasyon işlerinde kullanılmaktadır. Proje için bir tane potansiyometre, bir Arduino Uno ve usb kablosuna ihtiyacımız var. Arduino’ya bağlı usb kablo, bilgisayarda seri port olarak tanınmaktadır. Pot’u çevirdiğimizde analog pin’den 0-1023 arasında değerler okunacaktır. Bu bilgi bilgisayarda çalışan PB kodu ile Arduino’dan modbus protokolü ile okunacaktır. PB’de birçok komut olmasına rağmen modbus ile ilgili komutlar yok malesef. C# da modbus kütüphanesi vardı, neyse ki PB’de kütüphanenin işini biz programlamayla yapabiliyoruz. Bunun için hemen forumda bir araştırma yapıyoruz. Google Chrome’da adres satırına “modbus site:https://www.purebasic.fr/english/” yazdığınızda forumda modbus geçen konular çıkacaktır. Forum 20 yıllık mesajları içeriyor. Yılların tecrübesinden faydalanıyoruz. Tabii kodları kendi ihtiyacımıza göre adapte etmek gerekiyor. Bunun için de dile biraz hakim olmanız gerekiyor. Hakim olmanız için de biraz çalışmanız gerekiyor. Burada infratec takma adıyla tecrübeli bir kullanıcı birşeyler karalamıştı sağolsun. Bu arada foruma üye olup, birşey sorarsanız, selamımı söylemeyi unutmayın lütfen.  

Arduino’yu modbus slave (sunucu) olarak çalıştırıyoruz. Arduino kütüphanesini buradan indirebilirsiniz. Arduino bekliyor, PB sorgulama yaptığında, Arduino cevap veriyor. 

#include <ModbusRTUSlave.h>

ModbusRTUSlave modbus(Serial);

uint16_t holdingRegisters[20] = {0};
uint16_t pot;

void setup() {  
  modbus.configureHoldingRegisters(holdingRegisters, 2);
  modbus.begin(1, 9600, SERIAL_8N1); // slaveID = 1
}

void loop() {
  pot = analogRead(A5);
  holdingRegisters[0] = pot;
  holdingRegisters[1] = pot * 10;
  modbus.poll();
}

Arduino kodunda iki tane holdingRegister tanımlanıyor. İlkine pot değeri (0-1023), ikinciye bu değerin 10 katı yazılıyor. Herbiri modbus protokolünde word değeridir, yani 16-bit değerlerdir. Aşağıdaki PB kodunu çalıştırınca “Use Compiler Option ThreadSafe!” hatasını alacaksınız. Compiler > Compiler Options > Create threadsafe executable seçeneğini tıklayın. Programı tekrar çalıştırın, çalışacaktır. Program 2 saniyede bir Arduino’dan değerleri okuyup konsol ekranında gösterecektir. Bu esnada potu çevirince değerlerin değiştiğini görebilirsiniz.

Burada form ile değil konsol ile çalıştım. Formda pencere zamanlayıcısı (window timer) adında bir komut var. Ama konsol uygulamasında böyle bir komut yok. 2 saniyede bir okuma yaptırmak için thread komutlarından yararlandık. Burada da forumdan mk-soft sağolsun, varolsun. Ana program birşey yaparken, thread’e başka birşey yaptırabilirsiniz. Thread olayını diğer dillerde kullanmak çok zor diye bildiğimden o işlere hiç girmemiştim. PB’de ise çok daha kolay. Bu arada dosyayı diske kaydetmek için Belgelerim dizininde yeni bir dizin oluşturun. Programı kaydederken dosyaya .pb uzantısını vermeyi unutmayın.

; modbus RTU code from infratec
; https://www.purebasic.fr/english/viewtopic.php?t=85050 
; console timer (thread) from mk-soft
; https://www.purebasic.fr/english/viewtopic.php?t=73927
EnableExplicit

CompilerIf Not #PB_Compiler_Thread
  CompilerError "Use Compiler Option ThreadSafe!"
CompilerEndIf

Structure udtThread
  ThreadID.i
  Signal.i
  Ready.i
EndStructure

Enumeration
  #ModBus_FunctionCode_ReadCoils = $01
  #ModBus_FunctionCode_ReadDiscreteInputs ; 2
  #ModBus_FunctionCode_ReadHoldingRegisters ; 3
  #ModBus_FunctionCode_ReadInputRegisters   ; 4
  #ModBus_FunctionCode_WriteSingleCoil      ; 5
  #ModBus_FunctionCode_WriteSingleRegister  ; 6
  #ModBus_FunctionCode_WriteMultipleCoils = $0F
  #ModBus_FunctionCode_WriteMultipleRegisters
EndEnumeration

Global ModBus_RTU_Echo.i, Work.udtThread
Work\Signal = CreateSemaphore()

Procedure.u ModBus_CalcCRC(*Ptr, Len.i)
  Protected CRC_Value.u
  Protected i.i
  CRC_Value.u = $FFFF
  Len - 1 ; means Len = Len - 1
  For i = 0 To Len
    CRC_Value = (CRC_Value >> 8) ! PeekU(?ModBus_CRCTable + (PeekA(*Ptr + i) ! (CRC_Value & $FF)) << 1)
  Next i
  ProcedureReturn CRC_Value
EndProcedure


Procedure.i ModBus_CheckCRC(*Ptr, Len.i)
  Protected Result.i, CalcCRC.u
  Len - 2
  CalcCRC = ModBus_CalcCRC(*Ptr, Len)
  If CalcCRC = PeekU(*Ptr + Len)
    Result = #True
  EndIf
  ProcedureReturn Result
EndProcedure


Procedure.u ModBus_BigEndian16(Value.u)
  ProcedureReturn PeekA(@Value) << 8 | PeekA(@Value + 1)
EndProcedure


Procedure.i ModBus_RTU_ReadHoldingRegisters(Port.i, Address.i, StartRegister.i, RegCount.i, Array Registers.u(1))
  Protected Result.i, *Buffer, i.i, Timeout.i, Size.i
  Result = -1
  *Buffer = AllocateMemory(128)
  If *Buffer
    PokeA(*Buffer, Address)
    PokeA(*Buffer + 1, #ModBus_FunctionCode_ReadHoldingRegisters)
    PokeU(*Buffer + 2, ModBus_BigEndian16(StartRegister))
    PokeU(*Buffer + 4, ModBus_BigEndian16(RegCount))
    PokeU(*Buffer + 6, ModBus_CalcCRC(*Buffer, 1 + 1 + 2 + 2))
    PrintN("") : Print ("Request  : ")
    For i = 0 To 7
      Print ( Hex(PeekA(*Buffer + i)) + "-" )
    Next
    ;ShowMemoryViewer(*Buffer, 100) ; to see this memory in ram
    ;CallDebugger ; to stop program here
    WriteSerialPortData(Port, *Buffer, 1 + 1 + 2 + 2 + 2)
    If ModBus_RTU_Echo
      ReadSerialPortData(Port, *Buffer, 1 + 1 + 2 + 2 + 2)
    EndIf
    i = 0
    Timeout = 500
    PrintN("")
    Print ("Response : ")
    Repeat
      If AvailableSerialPortInput(Port)
        ReadSerialPortData(Port, *Buffer + i, 1)
        Print ( Hex(PeekA(*Buffer + i)) + "-" )
        
        i + 1 
        ; in case of an incorrect request from master, slave response has a different func.code than $03
        If i = 5 And PeekA(*Buffer + 1) <> #ModBus_FunctionCode_ReadHoldingRegisters 
          Result = PeekA(*Buffer + 2) ; Result may be 1, 2, 3
          Break
        EndIf
        Size = 1 + 1 + 1 + PeekA(*Buffer + 2) + 2
        If i = Size : PrintN ( " " )
          If ModBus_CheckCRC(*Buffer, Size)
            RegCount - 1
            ReDim Registers(RegCount)
            For i = 0 To RegCount
              Registers(i) = ModBus_BigEndian16(PeekU(*Buffer + 3 + 2 * i))    
            Next i
            Result = 0 ; in case of successful response from slave
          Else
            Result = -2 ; in case of incorrect CRC from slave
          EndIf
          Break
        EndIf
      Else
        Delay(1)
        Timeout - 1
      EndIf
    Until Timeout = 0
    If Timeout = 0
      Result = -10 ; in case of timeout or no response from slave
    EndIf
    FreeMemory(*Buffer)
  EndIf
  ProcedureReturn Result
EndProcedure

OpenConsole("Modbus RTU Test with PureBasic")
EnableGraphicalConsole(1)

Procedure thWork(*Data.udtThread) ; *Data is a pointer, it points an address
  Protected KeyPressed$
  
  Repeat
    KeyPressed$ = Inkey()
    Delay(2000)
    SignalSemaphore(*Data\Signal)
  Until UCase(KeyPressed$) = "X" ; Wait until X is pressed
  
  *Data\Ready = #True
  SignalSemaphore(*Data\Signal)
EndProcedure

; set your COM port name as a second parameter of OpenSerialPort
If OpenSerialPort(0, "COM3", 9600, #PB_SerialPort_NoParity, 8, 1, #PB_SerialPort_NoHandshake, 1, 1)
  PrintN ("Port is opened, wait a moment..") 
  Delay(3000) ; if I remove this, arduino send no response to request after restarting pc
Else
  PrintN ("Failed : can not open port!")
  Delay(3000)
  End
EndIf


Dim Words.u(0)
Define i, Result, Quantity
; change Quantity to 0 to see a result of an incorrect request
Quantity = 2; holding registers quantity

Work\ThreadID = CreateThread(@thWork(), Work) ; @ means the address of procedure thWork()

Repeat
  ; change slaveID address 1 to 5 below to see timeout and no response from slave
  Result = ModBus_RTU_ReadHoldingRegisters(0, 1, 0, Quantity, Words()) 
  ; we call the procedure and pass the values to the procedure 
  ; Words() array passes by reference (address) to the procedure
  ; that's why it's name is not important for the procedure
  
  PrintN ("")
  PrintN ("Registers read from arduino with modbus RTU : ")
  For i = 0 To ArraySize(Words())
    PrintN ("Words(" + i + ") : " + Words(i))
  Next
  PrintN ("")
  PrintN ("Result : " + Result ) : PrintN ("")
  PrintN ("Press X to eXit")
  WaitSemaphore(Work\Signal) ; program waits here until the signal comes back by SignalSemaphore
  ClearConsole()
Until Work\Ready

End

; ModBus CRC16 data
DataSection
  ModBus_CRCTable:
  Data.u $0000, $C0C1, $C181, $0140, $C301, $03C0, $0280, $C241
  Data.u $C601, $06C0, $0780, $C741, $0500, $C5C1, $C481, $0440     
  Data.u $CC01, $0CC0, $0D80, $CD41, $0F00, $CFC1, $CE81, $0E40     
  Data.u $0A00, $CAC1, $CB81, $0B40, $C901, $09C0, $0880, $C841     
  Data.u $D801, $18C0, $1980, $D941, $1B00, $DBC1, $DA81, $1A40     
  Data.u $1E00, $DEC1, $DF81, $1F40, $DD01, $1DC0, $1C80, $DC41     
  Data.u $1400, $D4C1, $D581, $1540, $D701, $17C0, $1680, $D641     
  Data.u $D201, $12C0, $1380, $D341, $1100, $D1C1, $D081, $1040     
  Data.u $F001, $30C0, $3180, $F141, $3300, $F3C1, $F281, $3240     
  Data.u $3600, $F6C1, $F781, $3740, $F501, $35C0, $3480, $F441     
  Data.u $3C00, $FCC1, $FD81, $3D40, $FF01, $3FC0, $3E80, $FE41    
  Data.u $FA01, $3AC0, $3B80, $FB41, $3900, $F9C1, $F881, $3840
  Data.u $2800, $E8C1, $E981, $2940, $EB01, $2BC0, $2A80, $EA41
  Data.u $EE01, $2EC0, $2F80, $EF41, $2D00, $EDC1, $EC81, $2C40     
  Data.u $E401, $24C0, $2580, $E541, $2700, $E7C1, $E681, $2640
  Data.u $2200, $E2C1, $E381, $2340, $E101, $21C0, $2080, $E041
  Data.u $A001, $60C0, $6180, $A141, $6300, $A3C1, $A281, $6240
  Data.u $6600, $A6C1, $A781, $6740, $A501, $65C0, $6480, $A441
  Data.u $6C00, $ACC1, $AD81, $6D40, $AF01, $6FC0, $6E80, $AE41
  Data.u $AA01, $6AC0, $6B80, $AB41, $6900, $A9C1, $A881, $6840
  Data.u $7800, $B8C1, $B981, $7940, $BB01, $7BC0, $7A80, $BA41
  Data.u $BE01, $7EC0, $7F80, $BF41, $7D00, $BDC1, $BC81, $7C40
  Data.u $B401, $74C0, $7580, $B541, $7700, $B7C1, $B681, $7640
  Data.u $7200, $B2C1, $B381, $7340, $B101, $71C0, $7080, $B041
  Data.u $5000, $90C1, $9181, $5140, $9301, $53C0, $5280, $9241
  Data.u $9601, $56C0, $5780, $9741, $5500, $95C1, $9481, $5440
  Data.u $9C01, $5CC0, $5D80, $9D41, $5F00, $9FC1, $9E81, $5E40
  Data.u $5A00, $9AC1, $9B81, $5B40, $9901, $59C0, $5880, $9841
  Data.u $8801, $48C0, $4980, $8941, $4B00, $8BC1, $8A81, $4A40
  Data.u $4E00, $8EC1, $8F81, $4F40, $8D01, $4DC0, $4C80, $8C41
  Data.u $4400, $84C1, $8581, $4540, $8701, $47C0, $4680, $8641
  Data.u $8201, $42C0, $4380, $8341, $4100, $81C1, $8081, $4040
EndDataSection

Bu program 200 satır civarında oldu. Demo PB, 800 satıra kadar size herhangi bir kısıtlama yapmıyor. PB’yi tanımak ve öğrenmek için gayet yeterli bu satır sayısı sınırı bence. PB’i beğenirseniz, 79€ gibi bir ücreti var. Satın alırsanız ömür boyu, programı güncelleme hakkınız bulunuyor. PB, sürekli geliştirildiğinden yeni versiyonların çıktığını sıklıkla görebilirsiniz. Şuan V6.11 diye biliyorum.

Çok eski versiyonlarla yazılmış bazı programları çalıştırdığınızda bazı komutlar için “Deprecated” yani kullanımdan kaldırılmıştır hata mesajı alabilirsiniz. Bu komutları silerseniz, kod çalışabilecektir.

F5 tuşuna veya Run butonuna bastınız, ve karşınıza “Cannot execute the file with the internal debugger. Please try the standalone one.” gibi bir hata mesajı çıktı. Windows Defender, derlenen PB dosyasının Exe olmasını engelleyebilir. PB dosyanızı Belgelerim altında bir dizine kaydedip, o dizini Defender’ın kontrol etmemesini sağlayabilirsiniz.

Modbus programı iş başındayken konulu kısa filmi Youtube’dan izleyebilirsiniz..

PureBasic bilgi kaynakları

İnternette birçok bilgi bulabilirsiniz. Ama hepsi ingilizce veya başka dillerde malesef. Blog sayfamda PB ile ilgili birkaç yazı yazmıştım. 6 Haziran 2024 tarihinde başlayan yazılarıma bakabilirsiniz. Sadece PB projelerimi paylaşacağım yeni blog sayfam GitHub.IO ‘da, Arduino ve PB’i bir protokol olmadan normal seri port ile haberleştireceğiz, takipte kalınız..

İngilizce bir web sitesinin tamamını Türkçe’ye çevirmek için Google translate, bunun yanısıra paragrafları çevirmek için DeepL veya chatGPT kullanabilirsiniz.

En önemli kaynağınız PB’in yardım dosyalarıdır.. Editör veya IDE’de bir komuta tıkladıktan sonra F1 tuşuna basarsanız yardım sayfası açılacaktır. Burada örnek kodlar da olabilir. Yardım sayfasının aynısı internette de online olarak mevcut durumdadır.

Yine PB ile kurulan C:\Program Files\PureBasic\Examples dizinindeki örnek dosyalara bakabilirsiniz. PB Forumundan bahsetmiştim. Buraya üye olup birşey sorarsanız, cevap veriyorlar. Tanıştığınız kişilere direk mesaj da (PM) yollayabilirsiniz. Bana da PM yollayabilirsiniz. Vaktim oldukça yanıtlarım. Ayrıca forumda nasıl bir konuyu arayabileceğinizden bahsetmiştim.

Not : Forumda özellikle eski paylaşımlarda görebilirsiniz, sonunda alt çizgi olan tüm prosedürler veya komutlar Microsoft Win32 API fonksiyonlarıdır. PB yardım dosyasında bunları göremezsiniz.

GitHub da birçok kod örneği mevcut…

2006 Tarihinde yazılmış bir kitap var ücretsiz indirebilirsiniz. Kullanımdan kalkan komutları silin kodlar çalışacaktır. Forum üyelerinden, Kale takma adlı kullanıcı yazmış zamanında..

chatGPT ye PB ile istediğiniz bir programı yazdırabilirsiniz. “purebasic ile bir buton ve text box içeren program yazarmısın” dediğimde hemen yazdı. Ama dikkatli olun. Komut uydurabiliyor veya kullanımdan kalkmış komutları yazabiliyor. TextBoxGadget() diye bir komut uydurdu, öyle birşey yok PB’de. TextGadget() ve StringGadget() var.. Microsoft .NET’de form yaparken geçen controls, PB’de gadget olarak geçiyorlar.

Yine chatGPT gibi size kod yazabilen DeepSeek var. Ama sanki bu daha çok sallıyor komutları..

Bazı forum kullanıcılarının web siteleri veya forumda imzalarında kullandıkları linkler var.. Github sayfamda birkaçını paylaştım. 

Diskte Program Files altında PureBasic\Examples\3D\Demos içinde bulunan Character.pb dosyasını çalıştırmayı unutmayın. 3D bir arkadaş çıkıyor ekrana, yön tuşları, boşluk tuşu ve fare ile yönlendirebilirsiniz.. Bol PureBasic’li günler dilerim..

The post PureBasic nedir ? appeared first on Robolink Akademi.

1- Özel Tasarım Ürünlerin Satışı

3D yazıcılar, kişiselleştirilmiş ve benzersiz ürünlerin üretilmesini sağlar. Takı, figürler, telefon kılıfları ve daha birçok ürünü tasarlayabilir ve satabilirsiniz. Özellikle online pazar yerlerinde veya kendi web sitenizde satış yapabilirsiniz. Etsy, Shapewys ve Thingiverse gibi platformlar, ürünlerinizi geniş bir kitleye ulaştırmanıza yardımcı olabilir.

Örnekler: Takılar, figürler, telefon kılıfları, anahtarlıklar gibi özel tasarım ürünler.

2- Prototip ve Ürün Geliştirme Hizmetleri

Şirketler ve girişimciler, ürün prototiplerini oluşturmak için 3D yazıcı teknolojisine güvenmektedir. Prototip ve ürün geliştirme hizmetleri sunarak, müşterilerin ihtiyaçlarını karşılayabilir ve gelir elde edebilirsiniz. Endüstriyel tasarım, mühendislik ve üretim alanlarında uzmanlaşabilir ve bu sektörler için özelleştirilmiş hizmetler sunabilirsiniz.

Örnekler: Mekanik parçalar, oyuncaklar, elektronik cihazların prototipleri.

3- Eğitim ve Danışmanlık

3D yazıcı teknolojisinin kullanımı hakkında bilgi sahibiyseniz, eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunabilirsiniz. Okullar, işletmeler ve bireyler, 3D yazıcılarla nasıl çalışacaklarını öğrenmek ve projelerine yardımcı olmak için uzmanlara ihtiyaç duyarlar. Seminerler, atölye çalışmaları ve özel dersler düzenleyerek gelir elde edebilirsiniz. Ayrıca, online eğitim kursları oluşturarak da geniş bir kitleye ulaşabilirsiniz.

Örnekler: Okullarda 3D yazıcı atölye çalışmaları, şirketlere 3D yazıcı kullanımı eğitimleri.

4- Yedek Parça Üretimi

Eski veya nadir bulunan parçaları 3D yazıcılarla üreterek gelir elde edebilirsiniz. Otomotiv, elektronik ve ev aletleri gibi birçok sektörde yedek parça talebi bulunmaktadır. Özellikle eski araçlar veya antika eşyaların yedek parça ihtiyaçları için özelleştirilmiş çözümler sunabilirsiniz. Bu, talep gören bir pazar olabilir ve önemli bir gelir kaynağı olabilir.

Örnekler: Araba parçaları, tarihi eserlerin replikaları.

5- 3D Baskı Hizmetleri

3D baskı hizmetleri sunarak, müşterilerin tasarladıkları parçaları veya projeleri fiziksel olarak oluşturabilirsiniz. Reklam sektörü, mimarlık, tıp ve daha birçok sektör, 3D baskı hizmetlerine ihtiyaç duyar. Müşterilerinizin ihtiyaçlarına göre özelleştirilmiş hizmetler sunarak, kaliteli ve zamanında teslimat garantisiyle müşteri portföyünüzü genişletebilirsiniz.

Örnekler: Reklam sektörü için logolu hediyelik eşyalar, mimari modeller, tıp sektörü için anatomik modeller.

3D yazıcı teknolojisi, girişimciler ve işletmeler için birçok fırsat sunar. Özel tasarım ürünlerin satışından prototip ve ürün geliştirme hizmetlerine, eğitim ve danışmanlık hizmetlerinden yedek parça üretimine kadar birçok farklı gelir kaynağı bulunmaktadır. Yaratıcılığınızı kullanarak, 3D yazıcı teknolojileri ile gelir elde etme potansiyelinizi artırabilir ve başarılı bir iş kurabilirsiniz.

The post 3D Yazıcı Teknolojileri ile Para Kazanma Yöntemleri: Yaratıcılığınızı ve Gelirinizi Artırın appeared first on Robolink Akademi.

İşte bu yolculukta size yardımcı olabilecek en iyi ücretsiz yazılımlar:

Tinkercad

Tinkercad, 3D modelleme dünyasına giriş yapmak isteyenler için mükemmel bir başlangıç noktasıdır. Özellikle CAD (Bilgisayar Destekli Tasarım) deneyimi olmayanlar için idealdir. Kullanıcı dostu arayüzü ve basit işlevleri sayesinde, tasarım yapmaya yeni başlayanlar bile kolayca kullanabilir.

Bu yazılım, temel geometrik şekilleri kullanarak tasarım yapmayı öğrenmek isteyenler için harika bir kaynaktır. Sürükle bırak yöntemiyle bileşenleri birleştirme ve tasarım oluşturma imkanı sunar. Ayrıca, proje tabanlı öğrenme kaynaklarıyla kullanıcıların adım adım öğrenmelerine yardımcı olur.

Tinkercad, tarayıcı tabanlı olduğu için herhangi bir yazılım indirme gereksinimi yoktur. Bu da kullanıcıların hızla başlamasını sağlar. Özellikle 3D modelleme dünyasına yeni adım atanlar için kolaylık sağlayan bir platformdur.

İncelemek İçin Tıklayın!

Vectary

Vectary, 3D modelleme dünyasına giriş yapmak isteyenler için çevrimiçi bir platformdur. Kullanıcı dostu arayüzü ve geniş içerik kütüphanesiyle dikkat çeker. Özellikle grafik tasarımcılarından ürün tasarımcılarına kadar geniş bir kullanıcı kitlesine hitap eder.

Bu platform, önceden işlenmiş 3D modellerin bulunduğu bir kütüphaneye sahiptir. Kullanıcılar, bu modelleri kullanarak hızlıca tasarımlarını oluşturabilirler. Tarayıcı tabanlı olması sayesinde herhangi bir yazılım indirme işlemi gerektirmez, bu da kullanıcıların hızla başlamasını sağlar.

Vectary, kullanıcıların 3D modelleme becerilerini geliştirmelerine yardımcı olacak bir dizi araç ve özellik sunar. Basit ve kullanıcı dostu arayüzü sayesinde, her seviyeden kullanıcı tarafından kolayca kullanılabilir.

İncelemek İçin Tıklayın!

ZBrushCoreMini

ZBrushCoreMini, 3D modelleme dünyasına yeni başlayanlar için tasarlanmış ZBrush’in basitleştirilmiş bir versiyonudur. Bu yazılım, fırça araçları kullanılarak model düzenleme ve şekillendirme işlemlerini kolaylaştırır.

Kullanıcılar, fırça araçlarını kullanarak model üzerinde detaylı düzenlemeler yapabilir ve istedikleri şekilleri oluşturabilirler. Temel işleme seçenekleriyle donatılmıştır, bu da karmaşık düzenlemeler yapmayı daha erişilebilir hale getirir.

ZBrushCoreMini, herhangi bir önceki deneyime ihtiyaç duymadan, yeni başlayanlar için 3D modelleme becerilerini geliştirmek için harika bir fırsat sunar. Kullanıcılar, bu yazılımı kullanarak kendi sanat eserlerini oluşturabilir ve 3D dünyasına adım atabilirler.

İncelemek İçin Tıklayın!

MeshMixer

Meshmixer, 3D modelleme dünyasında birçok işlevi kolaylaştıran hafif ve kullanıcı dostu bir yazılımdır. Autodesk tarafından geliştirilmiştir ve özellikle mevcut 3D modelleri düzenlemek, onarmak ve optimize etmek için tasarlanmıştır.

Bu yazılım, 3D baskı için optimize edilmiş ve destek yapıları eklemeyi kolaylaştıran özelliklere sahiptir. Ayrıca, yerleşik şekillendirme ve katı modelleme araçlarına da sahiptir.

Meshmixer, karmaşık olmayan bir arayüzle gelir ve kullanıcıların çeşitli düzenlemeler yapmasını sağlar. Bu yazılım, 3D modelleme dünyasına yeni başlayanlar için idealdir ve birçok temel işlevi kolaylıkla gerçekleştirebilirler.

İncelemek İçin Tıklayın!

SculptGL

SculptGL, dijital heykel yapmayı kolaylaştıran tamamen ücretsiz ve açık kaynaklı bir tarayıcı tabanlı programdır. Kullanıcılar, basit arayüzü ve temel heykel yapma araçlarıyla dijital heykeller oluşturabilirler.

Bu yazılım, farklı fırçaları kullanarak dijital heykeller oluşturmanıza olanak tanır. Kullanıcılar, çeşitli fırça türleri arasından seçim yapabilir ve heykellerinin detaylarını belirlemek için fırçaları kullanabilirler. Ayrıca, tarama ve işleme gibi işlevler de mevcuttur, bu da kullanıcıların heykellerini daha da kişiselleştirmelerini sağlar.

SculptGL, başlangıç seviyesinde heykel yapmayı öğrenmek isteyenler için mükemmel bir seçenektir. Kullanıcılar, bu yazılımı kullanarak kendi dijital sanat eserlerini oluşturabilir ve yaratıcılıklarını serbest bırakabilirler.

İncelemek İçin Tıklayın!

Bu yazılımlar, 3D modelleme yolculuğunuza başlamanız ve temel yetenekleri geliştirmeniz için mükemmel birer başlangıç noktası sunar. Her biri farklı özellikler sunar, bu nedenle ihtiyaçlarınıza ve tercihlerinize en uygun olanı seçebilirsiniz.

The post En İyi Ücretsiz 3D Modelleme Yazılımları: Yeni Başlayanlar İçin Seçimler appeared first on Robolink Akademi.

PLA (Polilaktik Asit) Filament, mısır nişastası, şeker pancarı ve şeker kamışı gibi organik kaynaklardan üretilen bir tür plastiktir. 3D yazıcılar için tercih edilen en popüler filament türlerinden biridir. Organik yapısı ve çeşitli özellikleri sayesinde, PLA filament günümüzde çeşitli sektörlerde geniş bir kullanım alanı bulmaktadır.

PLA Filamentin Özellikleri ve Avantajları Nelerdir?

Doğa Dostu: PLA, organik yapısıyla çevre dostu bir malzeme olup, doğada çözünebilen bir plastik türüdür.

Isı Gerektirmez: Baskı sırasında taban ısıtmasına ihtiyaç duymadan kullanılabilir, bu da baskı işlemini daha basit hale getirir.

İnsan Sağlığına Zarar Vermeme: Sağlığa zararlı kimyasallar içermez, bu nedenle gıda saklama kapları gibi alanlarda güvenle kullanılabilir.

Dayanıklılık: PLA, yüksek sıcaklıklara dayanıklı olmayabilir ancak oyuncaklar veya yemek kapları gibi ürünlerin üretiminde sağlam bir sonuç verir.

Hızlı Baskı: Yüksek baskı hızıyla hızlı sonuçlar alınabilir.

Renk Çeşitliliği: Farklı renk seçenekleri sunar, böylece yaratıcılığınızı serbestçe kullanabilirsiniz.

Düşük Hata Oranı: Diğer filamentlere göre daha az hata yapma eğilimindedir, bu da baskı sonuçlarının kalitesini artırır.

Çarpılma Oranı Düşüktür: Baskıların daha doğru ve istikrarlı olmasını sağlar.

Farklı Boyutlara Uygun: Hem küçük hem de büyük parçalar için uygundur.

PLA Filament Fiyatları ve Satın Alma Tercihleri

PLA filament, uygun fiyatlı bir seçenektir ve farklı renklerde ve ağırlıklarda bulunabilir. Fiyatlar, filamentin özelliklerine ve markasına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Ürünlerimizi ve fiyatlarımızı görmek için Robolink Market’i ziyaret edebilirsiniz. Satın alma işlemi kolaydır ve çeşitli ödeme seçenekleri sunulmaktadır. Ayrıca, ücretsiz ve hızlı kargo avantajından yararlanabilir ve iade/değişim imkanlarından faydalanabilirsiniz.

The post PLA Filament Nedir? appeared first on Robolink Akademi.

HADİ BAŞLAYALIM 

Adım 1: Kullanacağımız eyleyicilerin ve sensörlerin çektiği maksimum akımları elde etmeliyiz. Maksimumlar üzerinden yapılacak yaklaşımlar gayet güvenlidir. Bu verilere ise parçaların datasheet’lerinden “max current” araması yaparak kolaylıkça ulaşabilirsiniz. Ancak bazı zamanlarda kullandığımız ürünün datasheet’ini bulamayabiliriz. Bu durumda ise kullanacağınız ürünün güç kısımlarına seri olarak bağlanan bir ampermetre sayesinde çektiği akımı ölçebilirsiniz. Edindiğimiz bu bilgileri bir kağıda not alırız, bu bizim ihtiyaç duyduğumuz akımdır.

Adim 2: Toplama işlemini mili amper  mertebesinde yapmalıyız unutmayın ki 1A = 1000 mA’dir.

Adım3: Toplam akımı hesapladıktan sonra ise birim analiz metotlarını kullanarak bir denklem oluşturmanız gerekecek fakat bizler bunu sizin için yaptık.

• İhtiyaç Duyulan Akım = Yukarda anlatılan toplama işleminin sonucudur.
• İstenilen çalışma süresi = Sisteminizin enerjisi bitene kadar geçen süredir.
• Pil kapasitesi = Pili satın alırken üzerinde yazan mAh biriminde nominal kapasitesidir.

ALIŞTIRMA-1: GPS Tracker Yapalım

Örnek projemizde neo-6m ile aldığımız verileri NRF24L1 RF modülü ile yer istasyonumuza gönderecek bir proje yapalım.

Malzemeler

–Neo-6m: GPS modülüdür.

–Nrf24: 2.4 Ghz’de haberleşmeyi sağlayan RF modülüdür.

–Arduino: Mikro Geliştirici karttır.

Şimdi kullandığımız ürünlerin datasheet’ine bakarak toplam akımı hesaplamamız gerekiyor.

DATASHEET DEĞERLERİ

İhtiyaç Duyulan Akım = 417mA

Sistemin 1 gün boyunca çalışmasını istiyoruz:

İstenilen Çalışma Süresi: 1440 dk

İhtiyaç Duyulan Akımı  ve İstenilen Çalışma Süresine Denklem-1‘de yerine koyarsak pil nominal kapasitesi 10.008 mAh çıkar kullanılan komponentlerin max çektiği akımı hesaba katığımız için yuvarlama olarak 10.000 mAh kapasiteli bir pil, sistemi tam fonksiyonda 1 gün boyunca çalıştıracaktır. Bu süre sistemin kullandığı veriye ve yapılan işleme göre daha da uzayabilir fakat maksimum değerleri aldığımız için altına inemez.

HADİ BİRAZ ZORLAYALIM !!!!

ALIŞTIRMA-2: Şimdi ise Zirai İlaçlama Hexacopteri Yapalım

Bu işlemi yaparken de formülsüz olarak, birim analiz yöntemleriyle ilerleyip sizlere mantığını göstermek istiyoruz. Bu yapacağımız hesaba ise Hoover süresi hesaplama adı verilir.

Belirlediğimiz Parametreler

NOT: Aviyonik terimi havacılıkta elektronik sistemler için kullanılan bir terimdir.

Şimdi sistemimizin ne kadar ilaç taşıyabileceğine bir göz atalım.

-Motor maksimum itkisi = 3300gr, motor maksimum itkisini(max trust) datasheetine bakarak bulabilirsiniz, bu değer tercih edeceğiniz motora bağlıdır.

Burada motorların sağladığı itkiyi 2 ye bölmememizin sebebi drone hesaplamaları yapılırken elde edilen  itkinin yarısı hesaba katılır, yarış dronlarında ise bu oran 3 de biri olarak alınır. Tabi bu sadece bir genellemedir farklı sistemler farklı oranları getirebilir fakat konumuz bu olmadığından bu meselenin üzerinde çok durmayacağız, belki de başka bir yazıda bu konuyu ayrı olarak konuşmalıyız.

Değerlerimizi yerine koyup payload(ilaç) ağılığını denklemden çekersek, ağırlığı 5200gr olarak buluruz. Bu bizim maksimin taşıyabileceğimiz ilaç ağırlığıdır garanti hesaplamalar yapmak adına bu değeri 5000gr alacağız.

Payload(ilaç) ağırlığı + pil ağırlığı + (motor ağırlığı x motor sayısı) + aviyonik ağırlık =

5000gr + 2500gr + (165gr x 6) + 300gr = 8790gr

8790gr bizim kalkış ağırlığımızdır. Bu sayıyı motor sayısına bölerek motor başına düşen itkiyi hesaplamalıyız.

Seçtiğimiz motorun datasheetine bakarsak 1465gr itki için motorumuz 8.6 amper 191 watt çekmektedir altı motor olduğu dikkate alınırsa 8.6 x 6 = 51.6 amper motorların pilden çektiği akım olarak bulunur.

Belki bu işlemi inceledikten sonra girdiğiniz sınavlarda bulduğunuz sonuçların yanına birimlerini yazmadığınız zaman puan kıran hocalarınızı daha iyi anlamışsınızdır. Çünkü birim analiz yöntemleri sayesinde çoğu zaman karışık formüller kullanmadan hesaplamaları yapabiliriz.

Yani sistemimiz bize yaklaşık 26 dk’lık bir uçuş süresi sağlayacaktır. Tabi ki de içerisindeki ilaç kapasitesi ve kullanılan verilere göre sistemin uçuş süresi artabilir fakat altına düşmeyeceğinden bu hesap asla sizi yarı yolda bırakmaz. İlk alıştırmada olduğu gibi size sunduğumuz formül ile ikinci araştırma arasında yapılan birim analiz metotları arasında fark yoktur. Formül kullanmak basit olsa da işin mantığını ve tekniğini anlamak bizlere sezgisel olarak hızlı iş yapma yetisini kazandıracaktır.

Yazı ile ilgili hata düzeltme, öneri ve görüşlerinizi yorumlarda belirtmeniz bizleri çok mutlu edecektir.

    Yeni bir içerikte görüşmek üzere.

The post Pil Kapasitesi Hesabı Nasıl Yapılır appeared first on Robolink Akademi.

KISA BİLGİLER:

• Ürünlerin katalog değerlerinde yazan alıcı hassasiyeti değeri ulaşılabilecek en yüksek seviyeyi göstermektedir. Coğrafi koşullar, sıcaklık, veri aktarım hızı gibi parametrelerden dolayı alıcı hassasiyeti değeri farklılık gösterebilmektedir.
• Verici gücünü arttırmak yerine alıcı hassasiyetini yükselterek haberleşme mesafesi arttırılabilir ve yasal kısıtlamalara çözüm üretilebilir.

Link Budget Hesaplaması:

Kablosuz haberleşmenin temel kavramlarından biri olan link budget (link bütçesi) kavramı ile bağlantının durumu hesaplanmaktadır. Basitleştirilmiş hali ile vericiden çıkan sinyalin ortamdan (atmosfer, kablo, dalga kılavuzu gibi) geçerek alıcıya ulaşana kadarki bütün kazanç ve kayıpların hesaplanmasıdır.

Desibel kavramı:

Haberleşme sistemlerinde kazançlar ve kayıpların hepsi farklı birimlerde olabildiğinden genellikle ses için aşina olduğumuz desibel (dB) birimi kullanılmaktadır. Logaritmik bir birim olan bu ölçüm birimi ile çıkış gücü, kayıplar, anten kazancı, alıcı hassasiyeti gibi parametreler ifade edilir.

Basit Link Budget Denklemi:

ALINAN GÜÇ (dBm) =  VERİCİ GÜCÜ (dBm) + KAZANÇLAR (dB) − KAYIPLAR (dB)

Formülün kolay hesaplanması için bütün kazanç ve kayıplar yukarıda belirttiğim gibi desibel (db) cinsinden hesaplanmaktadır. Bu kolay denklem ile genel hatları ile sinyal kalitesini hesaplayabilmekteyiz.
Denklemdeki kazançlar anten kazancı veya sisteme dahil edilebilecek güç yükselticiler olabilir.
Kayıplar kısmında ise kablo kayıpları, atmosfer kayıpları, binalar, polarizasyon kayıpları gibi kayıplar düşünülebilir. Çoğunlukla katsayılar ve teorik hesaplamaları bulunmakla birlikte pratik hesaplar yapmak ve online araçlar, hazır yazılımlar kullanmak mümkün oluyor.
Alınan güç kısmındaki değer sinyalin kalitesini gösterir. Bu değer sistemdeki alıcı hassasiyetinden yüksek bir değerde ise haberleşme sağlanabilmektedir.

Link Kalitesi:

Fade Margin, yani sönüm marjı olarak çevirebileceğimiz terim linkin kayıplara karşı ne kadar fazladan sinyal gücü olduğunu gösterir. Alınan Güç ve Alıcı hassasiyeti arasındaki fark ne kadar büyükse sinyal kalitesi o kadar iyi olacaktır. Yüksek hızlara çıktıkça ve gecikme istenmediğinde bu değerin alıcı hassasiyetinden farkının yüksek tutulması önemlidir.

Bağlantı kalitesi kötüleştiğinde yazılım ve diğer katmanlarda verileri aktarabilmek için buffer, yeniden gönderme, veri paketi optimizasyonu gibi işlemlerle bağlantının kopmaması hedeflenmektedir. Bu da anlık aktarımı zorlaştırmaktadır.

Modemden uzaklaştığınızda bağlantı sorunları yaşasanız da düşük hızlarda ara sıra kopma yaşayarak bağlantıya devam etmeniz ve modeme yakınken kalitenin yükselmesi bu şekilde açıklanabilir. Wi-Fi gibi protokollerde fade margin yani sinyal kalitesi belirli aralıklarda iyi-kötü-mükemmel gibi derecelendirmelere sahiptir.

Dikkat edilmesi gereken nokta ise linkinizin ne kadar kaliteli olduğunu hesaplamak için uygulamanızı iyi analiz etmeniz gerekmektedir. En yüksek 64kb/s veri hızının yeterli olduğu data aktarımı yapan bir sistemde mükemmel link kalitesini yakalamak için 22db mükemmel kabul edilebilir. Canlı video aktarımı yapan bir sistemde ise 22db alt sınır olarak bile kabul edilebilir. Kapalı sistem örneğin wi-fi modülü kullanıyorsanız bağlantı hızını kendisi otomatik optimize etmeye çalışacaktır. Ancak protokolün standartlarının altına düşütüğünde bağlantı yok ifadesi görebilirsiniz. Alt seviyede sadece rf modül ile çalışırken parametreleri kendiniz belirleyebilirsiniz.

Haberleşme Menzili Hesaplama

Link bütçesinde bizim elimizde olmayan ve menzil hesabında en büyük kayıp birimi olan açık alan kaybı FSPL (Free Space Path Loss) parametresi karmaşık gibi görünebilecek matematiksel bir denklemle ifade edilir.

d mesafeyi, f rekansı, c ışık hızını ifade eder. Bu forülde Gt ve Gr ise anten kazançlarını ifade eder. Dilerseniz burada çıkarmak yerine link budget denkleminde kazançlar kısmına da yazabilirsiniz ancak iki kez eklememeye dikkat edin.

Pratik olarak ise bir çok uygulama ve web sitesinde hesaplama araçları bulunmaktadır.

Örnek site için tıklayınız

Buradaki kayıp antenlerin birbirini gördüğü, sinyalin sadece havada ilerlediği durumlarda geçerlidir. Çarparak ilerleyen sinyaller, su yüzeyi ve altında ilerleme, metal, beton gibi geçirgenliği düşük veya yansıtıcı yüzeylerin etkilerini hesaplamak oldukça zor olmakla birlikte pratikte bazı deneyimler üzerinden ilerleyebilirsiniz. Örneğin dalga boyu arttıkça yani frekans düştükçe cisimlerin içinden geçme zorlaştığından şehir içinde mesafeyi bir kaç kat düşürür. Ancak dalganın bozulması açık alanda daha zor olduğundan düşük frekanslar açık havada iletişimde daha fazla menzil sunar.

Düşük frekansın daha az veri taşıyabileceğini unutmayalım. Wi-Fi genellikle şehirlerde kullanılan cihazlarda 2.4gHz hatta 5.8GHz gibi bantlar hem haberleşme kolaylığı hem de yüksek hız için kullanılır. Telsiz gibi genellikle dışarıda ve doğada kullanılan cihazlarda veri paketi düşük olduğundan 433mHz gibi göreceli düşük frekanslar kullanılır. Cep telefonlarında ise 868mHz ile başlayan yolculuk veri ihtiyacı arttıkça frekans her jenerasyonda artmaktadır.  Gelişen teknolojide yüksek hızlarda kayıplar daha kolay telafi edilebildiğinden ve baz istasyonları daha gelişmiş-yaygın olduğundan frekanslar sürekli artmaktadır.

Alıcı Hassasiyeti:

Alıcı hassasiyeti (receiver sensitivity) kavramı, en az bit hata oranında belirlenen sinyal/gürültü oranını (signal-to-noise ratio) yakalamak için gerekli değerdir. Genellikle negatif olarak ifade edilir. Örneğin alıcı hassasiyeti -80dbm olan bir sistem -75dbm seviyesindeki bir sinyali algılayabilir. Bit hata oranı kabul edilebilir seviyede olacak şekilde sinyal-gürültü oranını yakalayarak sinyalin içerdiği mesajı yakalayabilmektedir. Gelen sinyalde gürültü çok fazla olduğunda anlamlı veri almak imkansız hale gelecektir. Radyo ve telsizlerde antensiz veya frekans tam ayarlanmadığında çıkan sesi bu gürültülü hata olarak düşünebilirsiniz.

Alıcı hassasiyeti bir modülün kalitesini gösteren en önemli parametrelerdendir. Alıcı tarafta yer alan bu parametre transciever yani hem alıcı hem verici olan modüllerde de alıcı bölüm için gösterilir. Kaliteli modüllerde özellikle sıcaklığa bağlı olarak değişmemesi gereklidir. Yine bağlantı hızı ve frekansa göre değerler değişebileceğinden modülün datasheet bilgileri iyi incelenmeldir.

RF Modül Seçimi Yaparken:

Çıkış Gücüne Değil Toplam Link Bütçesine Odaklanın

Ülkemizde ve dünya genelinde telsiz kullanımı belirli regülasyonlara bağlıdır. Birçok frekans askeri ve güvenlik amaçlı operasyonlara tahsis edilmiştir. Bu frekanslarda yayın yapmak ve dinlemek yasaktır. Özel lisans alınarak kullanılabilecek bant aralıkları da mevcut olmakla birlikte ISM bandı yani halka açık bantta dilediğiniz gibi yayın yapabilir, dinleyebilirsiniz. Özel lisans için örneğin radyo firmalarının 99.8mHz bir kanal için lisans alarak o kanaldan yayın yapması olarak düşünebilirsiniz. ISM bandı ise endüstride, hobi maçlı, özel bilgi içermeyen sağlık sistemleri gibi sistemlerde herhangi bir izine ihtiyaç duymadan kullanılabilecek bant aralığıdır.

Elbette bu frekansı kullanmanın da belirli kısıtlamaları mevcuttur. En bilinen kısıtlaması ise çıkış gücüdür. Yüksek güçte yayın yaparak diğer radyoları bastırmak yasaklanmıştır.

Genellikle modül seçerken daha yüksek güçte olması istenmektedir. Ancak örneğin 10dBm çıkış gücüne sahip bir sistemde alıcı -110dBm değere sahipse diğer yandan 20dBm çıkış gücüne sahip bir verici -90dBm alıcı hassasiyetine sahip bir alıcıya sinyal gönderdiğinde ilk sistem daha verimli ve yüksek menzilde çalışacaktır.

Anten kazancı, kaliteli kablo kullanımı, antenlerin konumu da diğer yapılabilecek iyileştirmelerdir.

Ürünlerin Alıcı Hassasiyetini Karşılaştırırken Uygulamanızı Göz Önünde Bulundurun

Alıcı hassasiyeti değeri modülasyon tipi, bağlantı hızı, coğrafi koşullara göre değişebilmektedir. Örneğin rfm96w modelinde en yüksek hız 300kbps olarak belirtilmiştir. Ancak bu hıza erişildiğinde alıcı hassasiyeti değeri -110dbm e düşmektedir. Modül seçimi yaparken 300kbps hızda -148dbm alıcı hassasiyeti yakalanacağını düşünmek yapılan en büyük hatalardandır. Çok özel bir modül olan rfm96w modülünde durum bu iken katalog değeri -90dbm olan bir ürünü en yüksek bant genişliğinde kullanarak mesafenin beklentinin altında kaldığı durumlara sıkça rastlanılmaktadır.

Kullanmayacağınız Bağlantı Hızını Düşürün

Öncelikle ne kadar haberleşme hızının gerekli olduğuna karar verin. Böylece gereksiz bant genişliği kullanımı yapmamış olursunuz ve mesafe artacaktır. Mesafe ihtiyacınız yoksa bile aynı mesafede bağlantı kaliteniz artacaktır.

Kablosuz Sistemlerde Veri Kaybı Kaçınılmazdır

Dahili preamble, crc veya hata ayıklama algoritmaları yapan modüller kullanım açısından kolaylık sağlamaktadır. Kablosuz iletişimde veri kaybı kaçınılmazdır. Hata ayıklama yöntemleri ile bu kayıplar en aza indirilmeye çalışılmaktadır. Günümüzde özellikle wi-fi ve iot cihazları kendi içinde ciddi şekilde hata optimizasyonlu gelmektedir. Ancak en alt seviyeden uygulamayı kendiniz geliştirmek isterseniz en azından basit dahili preamble gibi özelliklerden faydalanmak zaman kazandıracaktır.

Doğru Frekans Seçimi Fark Yaratır

Doğru frekans seçimi yapın. Genel olarak coğrafi koşullar ve beklentilerinizi netleştirdikten sonra işler kolaylaşacaktır. 3km ilerideki bağ evinizin sulama sistemi için wi-fi veya 2.4gHz yerine düşük frekanslarda düşük veri hızında iletişim modülleri kullanmak daha iyi bir örnek olacaktır. Etrafta çalışan diğer cihazlar, coğrafi koşullar ve veri hızı parametrelerini göz önünde bulundurun. Aynı frekansta yoğun kullanım olduğunu düşünüyorsanız boş aralıklarda çalışmak daha iyi sonuç verecektir.

Yazı ile ilgili hata düzeltme, öneri ve görüşlerinizi yorumlarda belirtmeniz çok mutlu edecektir.

Yeni bir içerikte görüşmek üzere.

The post RF Modül Seçimi – Alıcı Hassasiyeti ve Menzil Hesaplama appeared first on Robolink Akademi.

Creality yazıcılarının en güzel özelliklerinden birisi de kolayca modifiye ve upgrade yapılabilmeleri. Bozulan parçaları kolayca bularak değiştirebilir veya yeni gelişen teknolojileri yazıcınıza adapte edebilirsiniz.

Yapacağınız geliştirme işlemi bazen sadece eğlence amaçlı bazen ise ciddi performans katkısı sağlayabilen zaman içerisinde gerekli duruma gelen değişikliklerdir.

Yapabileceğiniz upgrade seçeneklerinden robolink olarak seçtik ve önerilerimizi aşağıda listeledik:

Daha yüksek ısıda baskı çözümleri

Baskı teknolojisi geliştikçe ve popülerleştikçe PC,PA veya wood, carbon-fiber, mermer özellikli PLA malzemeler gibi çok çeşitli materyaller sunulmaya başlandı. Bu tarz özel 3d filamentler erime ısısı ve baskı ısısı olarak daha yüksek derecelere gereksinim duymaktadır.

Ender-3 S1 fabrika çıkışlı olarak 260°C gelmekte ve bazı özel filamentlerde kullanılamamaktadır. Aslında serinin Ender-3 S1 Pro versiyonu bu özellikle gelmekte ve iki yazıcı arasındaki en belirgin farkı oluşturmaktadır. Siz pro versiyonu almadıysanız ve daha sonra yüksek sıcaklıkta baskı ihtiyacınız doğduysa Sprite Extruder Pro ile bu özelliği yazıcınıza kazandırabilirsiniz.

Sprite extuder all-metal tasarımı 300°C sıcaklıkta baskıyı destekler ve clogging veya diğer extruder sorunları olmadan özel filamentleri basmanıza olanak tanır.

3D Yazıcı Su Soğutma Kiti

Yazdırma sırasında ısıtma ne kadar önemliyse soğutma teknikleri de o kadar önemlidir. Su soğutma yöntemi son zamanlarda bilgisayar kasalarında sıklıkla karşılaştığımız endüstride uzun zamandır kullanılan bir yöntem. Geleneksel fan ile hava soğutması yöntemine göre %15-20 arası verimliliği arttıran su soğutma kiti izolasyon alanındaki sıcaklığı 10-15°C derece düşürür. Bu sayede filament daha stabil ve hızlı ilerler. Soğutma yeterli olmadığı durumda filament erimesi gereken bölgeden önce eriyerek akışkanlık sorunlarına ve tıkanmalara yol açabilir.

Bu ürün özellikle mühendislik plastiği gibi özel filamentlerle baskı alırken çok kullanışlıdır. Örneğin ABS ürünü sabit bir sıcaklık ve nem oranı istemektedir. Baskı kalitesini doğrudan etikileyen bir durum olduğu için genellikle yazıcının etrafını kapatmak gerekir. Su soğutma bu durumda çok etkili olacaktır.

Dijital Makara Rack-S

Bu eğlenceli ve havalı ürün sayesinde makaranızda ne kadar filament kaldığını göz kararı değil gramaj olarak öğrenebileceksiniz. Modelde yer alan gramaj bilgisi ile belki de küçük bir kaç ayar ile makara değişikliğine gerek duyamayacak ya da kalan son parçaları modelde kullanmak isteyebileceksiniz.  dijital makara tüm yazıcılarla uyumludur.

PEI Baskı Yüzeyi Upgrade

Baskı yüzeyini seçmek gerçekten can sıkıcı ve zor bir süreç. Normalde bir platform iyi bir yapışmaya sahipse aynı zamanda baskıyı ayırma da zor olmaktadır. Tam tersi olarak da baskıyı kolayca çıkarmak için düşük yapışkanlık gerekir. Spatula gibi araçlarla modeli çıkarmak tablaya ve modele zarar verdiği için tercih edilmemektedir. Bu noktada EI tablalar devreye girmektedir. PEI isimli bir malzeme ile giydirilmiş tabla hızlıca ısınır ve güçlü yapışır. Ana gövde elastik yay çeliği olduğundan esnekliği sayesinde model kolayca çıkar. Sağlam yapısı ile tabla uzun süre kullanılabilir.

Aynı zamanda yıpranan tablalarınızı değişim amaçlı da Ender-3 S1 için PEI tabla modelleri için tıklayabilirsiniz.

Ender-3 S1

3D yazıcı aldığınızda bu ürünü ekleyerek aynı zamanda bir lazer işleme makinasına sahip olabilirsiniz. CV-Lazer Modül 24V 1.6W gücü ile kesim işleminden daha çok oyma ve işleme işlemleri için ihtiyacınızı karşılar. Ev tipi kullanıma uygundur ve kullanımı çok kolaydır. Bu ürünü Robolink olarak özellikle önermekteyiz. Ürünü detaylı incelemek için tıklayabilirsiniz.

Gelişen 3D yazıcı teknolojisini heyecanla takip ediyoruz. Yazıcınızın tüm yedek parça ve geliştirme ihtiyaçları için satış sitemizi ziyaret edebilir ve bize her zaman teknik destek için ulaşabilirsiniz.

Yazı ile ilgili hata-eleştiri ve önerileriniz için lütfen yorum yazmaktan çekinmeyiniz.

kaynak: creality.com

The post Ender-3 S1 İçin En iyi Upgrade Seçenekleri appeared first on Robolink Akademi.

Kapasitörler kutuplu veya kutupsuz olabilirler. Devremizin ihtiyacına göre seçim yaparız. Bunlar şekil 2’de gösterilmiştir.

Kapasitörler, enerji depolamada, reaktif güç depolama ve faz kaydırma, doğrultmaç ve filtreleme gibi çok farklı amaçlarla kullanılabilirler. Bunların bazılarından bu yazımızda bahsedeceğiz ancak kullanım alanına örnek vermek gerekirse, günlük hayatta kullandığımız elektronik malzemeleri prizden çektikten sonra kısa bir süre daha güç üreterek verilerin kaybolmaması için kullanılabilir.

Şekil 3’te görüldüğü gibi bir kapasitörün içyapısı böyledir. Elektrik enerjisini elektrik alan olarak depolarlar iki adet iletken plaka arasına yalıtkan bir madde koyulması ile elde edilir. C ile gösterilir birimi “farad [F]” dir. Kapasite değeri kapasitörün yüklendiği birim elektrik yükünün gerilim değişimi olarak tanımlanabilir. Farad Uluslarası birim sisteminde c/v yani coulomb/volt olarak belirlenir. Değerini ölçmek için LCR cihazı kullanılabilir bu cihaz indikatör(L), kapasitör( C), direnç(R) ölçümü yapabilir. İsmini de buradan almıştır.

Doğru akımın olduğu bir devrede kullanılırsa doğru akımın tek yönlü olmasından dolayı bir kereliğe mahsus dolana kadar akımın geçmesine izin verir dolduktan sonra akım iletmeyi keserler. Alternatif akımlı bir devrede akımın yönü sürekli değiştiği için dolmadan boşalır ve böyle böylece akımın geçmesine izin verir. Bu özellikleriyle farklı devrelerde farklı amaçlar için kullanılırlar.

Kapasitörlerin Çalışma Şekli

Kondansatör 2 iletken (direnci düşük akımı geçirir parça) arasında yer alan bir yalıtkan(direnci yüksek akımı geçirmeyen parça) ile oluşturulur. Yalıtkan kısım Hava, boşluk, cam, plastik, kâğıt gibi dielektrik(dış bir elektrik alan uygulandığında enerji depolama yeteneğine sahip olan maddelere dielektrik özellikli maddeler denir ve maddeden maddeye değişir.) özelliği olan maddeler kullanılabilir.

• Devreye bir güç kaynağı bağlayıp gerilim uygulandığımızda Karşılıklı 2 iletken plaka birbirine ters ve eşit değere sahip elektrik yükü ile yüklenirler Bu durum plakalar arasında elektrik alan oluşmasına sebep olur. Ancak bu 2 plaka arasına koyduğumuz yalıtkan olan maddeden dolayı herhangi bir yük akışı geçmez yani akım olmaz ve burada bir enerji depolanması olur.
• Eğer yüklerin yönünü değiştirmek istersek kondansatörün bağlı olduğu devrede kutupların yönünü değiştiririz.
• Kapasitans değeri kondansatörün iletkenleri üzerindeki elektrik yükünün( coulomb ) bunların arasındaki potansiyel farkına (gerilime) oranı olarak ifade edilir.

Biriminin farad olduğunu söylemiştik genelde çok küçük değerlerde olmaları tercih edilir. PİKOFARAD, NANOFARAD, MİKROFARAD sıklıkla kullanılabilir.

Kondansatör Çeşitleri ve Kondansatör Şeçimi

Seramik, Elektrolit, Mika, Trimer, Süper Kapasitörler şeklinde bir sürü kapasitör tipi görmek mümkündür bunları devremizin durumuna göre seçip entegre ederiz.

Kondansatör seçiminin devremizin ihtiyacına göre olması gerektiğinden bahsetmiştik. Şimdi devremizin durumuna göre nasıl bir kondansatör seçmemiz gerektiğine bakalım. Aşağıdaki adımlara dikkat etmek kondansatör seçimi için faydalı olacaktır.

Tolerans: Eğer devremizin hassas olması istediğimiz çıkışı pürüzsüz almak istiyorsak yüksek hassasiyetle üretilmiş tam değerini sağlayabilen kondansatörler kullanılmalıdır.
Sıcaklık Katsayısı: Kapasitör değeride diğer devre elemanları gibi sıcaklık ile değişir bu değişim tempco ifadesiyle ppm/C cinsinden belirtilir. Sıcaklığa bağlı kapasite artabileceği gibi azaladabilir.
Kapasite değeri: Her tipte kapasitörün değer üretme aralığı farklıdır. Buna dikkat etmeniz çok önemlidir genelde kapasitörler 1 pikofarad(1pF=10^-12) ile 100.000 mf aras değerler üretir.
Çalışma Gerilimi: Devrede çalışcak olan kapasitörü seçerken bir başka kriter ise kapasitörün gerilim değerine uygun olarak seçilmesidir. Örneğin 10v ile çalışan bi devrede 10v max gerilime sahip bir kondansatör kullanmak mantıklı olmaz. En azından %25 kadarlık bir pay ile tercih yapmak mantıklı olacaktır.
Kaçak Akım: Bazı kapasitör tiplerinde dielektrik madde daha kalitesiz olduğundan belirli miktarda akım geçişi olmakta ve bu sebeble hızla deşarj olabilmektedir. Tantal kapasitörler düşük akıma sahip olacak şekilde üretebilmekte ve bu tipteki kapasitörler zamanlama devrelerinde tercih edilebilmektedir.

Bu yazımızda kapasitörlerden bahsettik, sorularınız var ise mail atabilir ya da yorum olarak yazabilirsiniz. İyi Çalışmalar

Direnç hakkındaki yazımızı okudunuz mu?

The post Kapasitörler appeared first on Robolink Akademi.

Transformatör Nedir?

Transformatör, iki veya daha fazla elektrik devresini elektromanyetik indüksiyonla birbirine bağlayan bir elektrik aletidir. İngilizce kelime olan “transformer” ,”dönüştürücü” olarak olarak Türkçe’ye çevrilmiştir. Günümüzde yaygın olarak “trafo” ismiyle bilinir.

Transformatörler frekans değeri değiştirilmeden, gerilim ve akım değerlerinde istenilen değişimi gerçekleştirirler. Genellikle bir elektrik devresindeki akım ve gerilimi yükseltme ve düşürme, elektrik enerjisinin dağıtımı gibi amaçlar için kullanılırlar. Verimlilikleri %97-98 civarında olduğundan AC voltaj üzerinde yükseltme, alçaltma yapmak için idealdirler.

Esas olarak transformatörler, elektromanyetik indüksiyonla enerjiyi bir devreden diğer devreye geçirmektedir. Gerilimi yükseltmek özellikle elektrik enerjisinin elde edildiği yerden uzaklara nakledilmesinde gerekmektedir. Çünkü yüksek akımla iletim yapmak P=I²*R formülünde görüleceği gibi çok büyük güç kayıplarına sebep olmaktadır. Bu yüzden elektrik iletim sırasında gerilim yükseltilir akım düşürülür (V=I*R formülünden dolayı) ve böylece minimum seviyede güç kaybı oluşması hedeflenir.

Aşağıda 220V AC gerilimi (şebeke voltajı) 12V AC gerilime düşüren bir transformatör örneği görebilirsiniz.

Transformatör Nasıl Çalışır?

İdeal bir transformatör, sonsuz geçirgenliğe ve sıfır çekirdek kaybına sahiptir. Ortak bir manyetik akıyı kucaklayan iki dirençsiz bobinden oluşmaktadır. 

Aşağıda transformatörün en genel halini görebilirsiniz

Transformatörün birincil sargısında değişken bir voltaj vardır. Bu değişken voltaj ikincil sargı tarafından da çevrelenen transformatör çekirdeğinde değişken bir manyetik akı oluşturur. İkincil sargıdaki bu değişken akı, ikincil sargıda indüksiyon nedeniyle değişen bir elektromotor kuvvet yani voltaj indüklemektedir.

Burada en önemli unsurlardan biri voltajın değişkenliği. Yani DC voltajı bir transformatöre bağlarsak çıkış kısmında gerilim elde edemeyiz. Manyetik akının oluşması için voltajın ve dolayısıyla akımın değişken olması gerekmektedir. 

Transformatörde 1. sargı (primer, Np) AC voltaj girişinin yapıldığı yerdir, çıkışta yani 2. sargıda (sekonder, Ns) giriş voltajının belli bir katı elde edilir. Sargıların sarım sayılarının oranı aslında çıkış voltajını değiştirmektedir. Örneğin 1. sargıda 2N tane sarım olsun, 2. sargıda N tane sarım olduğunu varsayalım. 1. sargıya 220V bir sinyal verdiğimizde olduğundan çıkışta 110V bir sinyal elde ederiz. Çünkü sargı oranları 2:1 idi. Buradaki N katsayıları on binlerce sarıma kadar çıkabilmektedir. Eğer giriş frekansı 50Hz ise çıkışta da 50Hz bir sinyal elde edersiniz. Transformatörler frekansı değiştirmez, sadece voltajın genliğini değiştirir. 

Konun daha iyi anlaşılması için günlük hayattan bir örnekle açıklayalım. Telefonunuzu şarj ederken adaptörünüzü prize takarsınız. Yani adaptörü 220V ile beslersiniz. Fakat bildiğiniz gibi telefonunuz 220V ile değil aslında 5V ile şarj oluyor. İşte bu voltaj düşümünü sağlayan komponent transformatörün kendisi. Prize adaptörü taktığınızda trafonun primer sargısına 220V alternatif gerilim (AC) vermiş olursunuz, trafo bu gerilimi 12V AC seviyesine kadar düşürür. Fakat bu telefonunuzu şarj etmek için yeterli değil. Çünkü telefonun içindeki lipo piller doğru akım ile şarj oluyor. Bu yüzden bir doğrultucu yardımı ile alternatif akım, doğru akıma çevrilir. Ardından 5V regülesine gönderilir ve siz çıkışta “+” ve “-” kutbu olan 5V DC gerilimi elde edersiniz.

Alçaltıcı ve Yükseltici Transformatörler

Üretim ve kullanım çeşitlerine göre birçok trafo tipi bulunmasına rağmen trafoları kabaca 2 gruba ayırabiliriz: Yükseltici ve Alçaltıcı Trafo. Yükseltici transformatörlerde çıkış sarımı giriş sarımından fazla olurken, alçaltıcı transformatörlerde giriş sarımı çıkış sarımından fazladır.

İdeal bir transformatörde gücün değişmeyeceğini unutmamak gerekir. Örneğin yükseltici 1:2 bir transformatörde teoride girişten 2K kadar akım çekilebilirken, çıkıştan K kadar akım çekebilirsiniz. Güç formülünü hatırlarsak P=I.V olduğundan ve bir trafonun gücü sabit olduğundan gerilim artarken çekilebilecek maksimum akım azalmaktadır.

Yukarıdaki Proteus simulasyonunda 24V AC gerilimin nasıl 5V AC ye dönüştürüldüğünü görebilirsiniz. Sarımlar oranı 2400:480 olduğundan gerilim sarımların oranı kadar düştü. Ayrıca osiloskop kısmında mavi sinyal giriş, sarı sinyal çıkış olmak üzere iki sinyalin arasında hiçbir faz ve frekans farkı olmadığını fark edebilirsiniz. Transformatör sadece gerilimin genliğini değiştirmektedir.

Ayrıca AC gerilimden bahsederken konuştuğumuz değerlerin RMS olduğunu unutmayalım. RMS (root mean square) AC gerilimin DC karşılığı ya da efektif değeri olarak tanımlanabilir. Sinusoidal bir AC gerilimin RMS’ i, AC gerilimin maksimum değerinin √2 ye bölünmesi ile ya da 0.707 ile çarpımından bulunur. 

Simulasyonun primer kısmında gördüğünüz 24.0V değeri aslında 34V un RMS değeridir. Başka bir deyişle V1 kaynağının genliği 34V tur. Yani girişteki sinyalin en yüksek değeri 34V tur ve DC karşılığı ise 24V’a eş değerdir. Aynı durum çıkış sinyali için de geçerlidir. Bu yüzden osiloskopta mavi sinyalin tepe noktası 34V iken sarı sinyalin tepe noktası 7V tur.

Merak ettiğin her şey ve daha fazlası Robolink Akademi‘de seni bekliyor!

The post Transformatör Nedir? Nasıl Kullanılır? appeared first on Robolink Akademi.

Blog sayfamdaki yazıda NR’in bir PC’ye nasıl kurulduğunu anlatmıştım. NR kurulumunu, daha sonra rahat bir şekilde PC’den silebilmek, kaldırabilmek, yedeklemek veya farklı işletim sistemlerini deneyimleyebilmek adına VirtualBox içinde yapabilirsiniz. Windows 10 ile çalışan PC’de VirtualBox sanallaştırma yazılımını kuruyoruz, VirtualBox içinde de bir linux dağıtımı olan Debian’ı kuruyoruz. VirtualBox içinde Debian yerine Windows da kurabilirsiniz fakat ben çok daha az kaynağa (ram, disk) ihtiyaç duyduğundan ve daha kararlı çalıştığından Debian’ı tercih ettim. Debian kurulumundaki tüm işlemleri blog sayfamdaki aynı yazıda anlattım..

Elinizde NR kurulmuş bir Raspberry Pi varsa, onunla da aşağıda anlattığım işlemleri yapabilirsiniz. Yani Arduino’yu USB kablosu ile Raspberry Pi’ye bağlayabilirsiniz.

node-red komutu ile NR’i çalıştırdığınızı ve Windows PC’de Google Chrome web tarayıcıyı açarak adres satırına localhost:1880 yazıp enter tuşuna bastığınızı farzediyorum. Karşınıza aşağıdaki gibi boş bir NR sayfası gelecektir. Sol taraftaki renkli dikdörtgen kutuların her birine node deniyor. Onları sürükle bırak yöntemiyle ortadaki boş sayfaya çekiyoruz. Node üzerine çift tık yaptığımızda, node’un ayarlarına giriyoruz. Ayar penceresinde en üstte node’un ismi yazar. Node’u Ctrl+C ile kopyalayıp, Ctrl+V ile yapıştırabiliriz. Mouse ile dikdörtgen şeklinde seçim yapıp birden fazla node’u delete tuşu ile silebilir veya mouse ile sürükleyerek taşıyabiliriz.

Kütüphaneleri kurmak için resimde sağ üst köşede gözüken menü tuşuna basarak Manage palette seçeneğini seçiyoruz. Install sekmesine gelip aşağıdaki node kütüphanelerini kuruyoruz yani install ediyoruz.

• node-red-dashboard
• node-red-node-arduino

Dashboard’u, bir cep telefonu web tarayıcısından veya PC’deki bir tarayıcıdan, Arduino’yu kontrol etmemizi sağlayacak kullanıcı arayüzünü oluşturmak için kullanacağız. Bunun için HTML, CSS gibi konuları bilmemize ihtiyaç yok. node-arduino (Arduino Firmata) ise Arduino ile iletişim kurmamızı sağlayacak. Bu node’u kuramazsanız blog sayfamdaki “Node.js ve Node-RED kurulumu” başlığını tekrar okumanızı öneririm. Proje sonunda cep telefonu tarayısından NR ip adresini girdiğimizde (192.168.1.xx:1880/ui) aşağıdaki görüntüyü elde etmiş olacağız. Yani NR çalışırken, aynı zamanda web sunucu olarak da çalışıyor..

Arduino ayarları ve bağlantı şeması

Arduino’yu USB kablo ile bilgisayara bağlayalım. Önceden kurmadıysanız Arduino için Windows’a USB sürücüsü kurulması gerekiyor. Bu sayede, Arduino, Windows Aygıt Yöneticinde seri port olarak gözükecektir. Arduino IDE’nin çalışabilmesi için gereken Java’yı buradan, Arduino IDE’yi buradan indirin ve bilgisayarınıza kurun. Windows komut isteminde (cmd) java -version yazarak java’nın bilgisayarınıza daha eskiden kurulup kurulmadığını anlayabilirsiniz. Arduino IDE’de Araçlar altında Kart ve Port ayarlarının doğru olduğunu kontrol ettikten sonra Dosya->Örnekler->Firmata->StandardFirmata menüsünü takip edin ve Yükle butonuna tıklayın. Firmata yazılımı Arduino’ya yüklenecektir. USB kabloyu çıkarıp, aşağıdaki şemayı breadboard ile oluşturun.

Led’lere 330ohm, butonlara 10K direnç bağlayabilirsiniz.

Node-RED flow oluşturalım

NR arayüzünde test amaçlı, aşağıdaki akış (flow) şemasını oluşturalım. Bu arada + sembolüne tıklayarak birden fazla boş flow sayfası açabilirsiniz. Örneğin Flow 2 başlığına çift tık yaparak açılan pencerede en altta Enabled yazısına tıklayarak Disabled yani o flow’u pasif veya çalışmasın durumuna getirebilirsiniz.

Bilgiler soldan sağa akacaktır. Soldaki inject node’un solundaki mavi kutucuğa tıklayınca sağda debug mesajı çıkacaktır. Bunu görebilmeniz için sağ üstte böcek sembollü tuşa basmış olmanız gerekir. Böceğin altındaki çöp kutusu tuşuna basınca da mesajlar silinecektir. Mesaja baktığımızda msg payload yani inject node’undan debug node’a gelen mesajın içeriği gözükmektedir, tipi number yani sayıdır. Milisaniye olarak sürekli artan bir sayıdır. Debug node, gelen bilginin içeriğini görmek için kullanılır. Debug node’un sağ tarafındaki kutucuğa tıklanırsa, pasif olacaktır, yani gelen mesajı göstermeyecektir. Şimdi arduino in, arduino out ve inject node’lardan oluşan aşağıdaki şemayı oluşturalım.

Soldaki arduino in node’ları butonlardan gelen bilgiyi algılayacaktır. Sağdaki arduino out node’ları led’leri yakıp söndürecektir. inject node’larda çift tık ile ayarlarına girdiğinizde msg.payload tipini boolean yapmanız, ardından Done butonuna tıklamanız gerekir. Arduino node’larda çift tık ile ayarlarına girdiğinizde Type kutusunda Digital seçin, Pin kutusunda pin numarasını yazın. En üstte Arduino yazan kutunun sağındaki kalem sembolüne tıklayarak port kutusuna sizdeki portu yazın. Bende /dev/ttyS1 olarak gözüküyor. Bu konuyla ilgili olarak blog sayfamdaki “VirtualBox’da Debian 11 ve Node-RED kurulumu” başlığını inceleyiniz. Arduino node’ların altında resimdeki gibi connected (bağlı) yazmalıdır. Bunları daha kolay yapmanın bir yöntemi de kopyala yapıştır yöntemi Bunun için aşağıdaki json kodunu, menü tuşu ardından Import’a tıklayınca açılan pencereye yapıştırın ve Import butonuna tıklayın..

[{"id":"8bd444b8c2c88a1d","type":"tab","label":"Flow 1","disabled":false,"info":"","env":[]},{"id":"797ba27464a0a45e","type":"debug","z":"8bd444b8c2c88a1d","name":"debug 1","active":true,"tosidebar":true,"console":false,"tostatus":false,"complete":"false","statusVal":"","statusType":"auto","x":460,"y":60,"wires":[]},{"id":"7957581b07b3a04c","type":"arduino out","z":"8bd444b8c2c88a1d","name":"LED 1","pin":"5","state":"OUTPUT","arduino":"c602eb6ed5689a22","x":470,"y":260,"wires":[]},{"id":"04b05b9467602db3","type":"inject","z":"8bd444b8c2c88a1d","name":"","props":[{"p":"payload"},{"p":"topic","vt":"str"}],"repeat":"","crontab":"","once":false,"onceDelay":0.1,"topic":"","payload":"true","payloadType":"bool","x":170,"y":260,"wires":[["7957581b07b3a04c"]]},{"id":"341ecac0162e2fb8","type":"inject","z":"8bd444b8c2c88a1d","name":"","props":[{"p":"payload"},{"p":"topic","vt":"str"}],"repeat":"","crontab":"","once":false,"onceDelay":0.1,"topic":"","payload":"false","payloadType":"bool","x":170,"y":300,"wires":[["7957581b07b3a04c"]]},{"id":"e0c19514e3a64c4c","type":"debug","z":"8bd444b8c2c88a1d","name":"debug 2","active":true,"tosidebar":true,"console":false,"tostatus":false,"complete":"false","statusVal":"","statusType":"auto","x":460,"y":140,"wires":[]},{"id":"ddd170f15709f854","type":"arduino in","z":"8bd444b8c2c88a1d","name":"Buton 2","pin":"3","state":"INPUT","arduino":"c602eb6ed5689a22","x":150,"y":140,"wires":[["e0c19514e3a64c4c"]]},{"id":"c4c0d95b55b14b22","type":"arduino out","z":"8bd444b8c2c88a1d","name":"LED 2","pin":"6","state":"OUTPUT","arduino":"c602eb6ed5689a22","x":470,"y":380,"wires":[]},{"id":"6071b83431e655e6","type":"inject","z":"8bd444b8c2c88a1d","name":"","props":[{"p":"payload"},{"p":"topic","vt":"str"}],"repeat":"","crontab":"","once":false,"onceDelay":0.1,"topic":"","payload":"true","payloadType":"bool","x":170,"y":380,"wires":[["c4c0d95b55b14b22"]]},{"id":"607536a47fb3a41d","type":"inject","z":"8bd444b8c2c88a1d","name":"","props":[{"p":"payload"},{"p":"topic","vt":"str"}],"repeat":"","crontab":"","once":false,"onceDelay":0.1,"topic":"","payload":"false","payloadType":"bool","x":170,"y":420,"wires":[["c4c0d95b55b14b22"]]},{"id":"072c7055d6888ac6","type":"arduino in","z":"8bd444b8c2c88a1d","name":"Buton 1","pin":"2","state":"INPUT","arduino":"c602eb6ed5689a22","x":150,"y":60,"wires":[["797ba27464a0a45e"]]},{"id":"c602eb6ed5689a22","type":"arduino-board","device":"/dev/ttyS1"}]

Json da xml gibi bir bilgi paylaşma formatıdır. Bir flow oluşturduysanız, bunu dışarı aktarmak için de Export’u kullanabilirsiniz. Artık sağ üstte bulunan Deploy butonuna basarak uygulamayı çalıştırabiliriz. Yaptığınız her değişiklikten sonra Deploy’a tıklamak gerekiyor. Breadboard üzerindeki butona basınca debug penceresinde mesaj olarak 1, parmağı çekince 0 yazacaktır. Inject true butona basınca breadboard üzerindeki led yanacak, false a basınca sönecektir.

Bu flow’u flow başlığına çift tık yapıp en altta enabled’a tıklayarak, disabled yani pasif hale getirelim. Cep tlelefonu tarayısından görebileceğimiz User Interface (kullanıcı arayüzü) i oluşturmak için aşağıdaki kodu import yapalım.. Burada Arduino node’ların dışında dashboard’dan text ve switch node’ları kullanıldı. Arduino in node’dan gelen bilgiyi değiştirmek için de change node’u kullanıldı..

[{"id":"2b4935223656c83d","type":"tab","label":"Flow 2","disabled":false,"info":"","env":[]},{"id":"041adfd037beb04f","type":"arduino in","z":"2b4935223656c83d","name":"Buton 1","pin":"2","state":"INPUT","arduino":"c602eb6ed5689a22","x":172,"y":138,"wires":[["1aa124a89df70f0d"]]},{"id":"446d2fee598b3d3f","type":"arduino in","z":"2b4935223656c83d","name":"Buton 2","pin":"3","state":"INPUT","arduino":"c602eb6ed5689a22","x":170,"y":200,"wires":[["468ab9340c1c4746"]]},{"id":"d6beaa8a08af8f4d","type":"ui_text","z":"2b4935223656c83d","group":"13b08099b22db9ce","order":1,"width":0,"height":0,"name":"","label":"Buton 1","format":"<font color={{msg.renk}}>{{msg.payload}}","layout":"row-spread","className":"","x":580,"y":140,"wires":[]},{"id":"1aa124a89df70f0d","type":"change","z":"2b4935223656c83d","name":"","rules":[{"t":"set","p":"renk","pt":"msg","to":"(msg.payload=1)?\"green\":\"red\"","tot":"jsonata"},{"t":"set","p":"payload","pt":"msg","to":"(msg.payload=1)?\"TRUE\":\"FALSE\"","tot":"jsonata"}],"action":"","property":"","from":"","to":"","reg":false,"x":380,"y":140,"wires":[["d6beaa8a08af8f4d"]]},{"id":"ab1ec14e49bb3f73","type":"ui_text","z":"2b4935223656c83d","group":"13b08099b22db9ce","order":1,"width":0,"height":0,"name":"","label":"Buton 2","format":"<font color={{msg.renk}}>{{msg.payload}}","layout":"row-spread","className":"","x":580,"y":200,"wires":[]},{"id":"468ab9340c1c4746","type":"change","z":"2b4935223656c83d","name":"","rules":[{"t":"set","p":"renk","pt":"msg","to":"(msg.payload=1)?\"green\":\"red\"","tot":"jsonata"},{"t":"set","p":"payload","pt":"msg","to":"(msg.payload=1)?\"TRUE\":\"FALSE\"","tot":"jsonata"}],"action":"","property":"","from":"","to":"","reg":false,"x":380,"y":200,"wires":[["ab1ec14e49bb3f73"]]},{"id":"795af1c015bad908","type":"ui_switch","z":"2b4935223656c83d","name":"","label":"LED 1","tooltip":"","group":"13b08099b22db9ce","order":2,"width":0,"height":0,"passthru":true,"decouple":"false","topic":"topic","topicType":"msg","style":"","onvalue":"true","onvalueType":"bool","onicon":"","oncolor":"","offvalue":"false","offvalueType":"bool","officon":"","offcolor":"","animate":false,"className":"","x":170,"y":300,"wires":[["29378cfa2bb2451e"]]},{"id":"29378cfa2bb2451e","type":"arduino out","z":"2b4935223656c83d","name":"LED 1","pin":"5","state":"OUTPUT","arduino":"c602eb6ed5689a22","x":570,"y":300,"wires":[]},{"id":"9d9d5e3b21cabe81","type":"ui_switch","z":"2b4935223656c83d","name":"","label":"LED 2","tooltip":"","group":"13b08099b22db9ce","order":2,"width":0,"height":0,"passthru":true,"decouple":"false","topic":"topic","topicType":"msg","style":"","onvalue":"true","onvalueType":"bool","onicon":"","oncolor":"","offvalue":"false","offvalueType":"bool","officon":"","offcolor":"","animate":false,"className":"","x":170,"y":360,"wires":[["ad1dbb708ae72db2"]]},{"id":"ad1dbb708ae72db2","type":"arduino out","z":"2b4935223656c83d","name":"LED 2","pin":"6","state":"OUTPUT","arduino":"c602eb6ed5689a22","x":570,"y":360,"wires":[]},{"id":"c602eb6ed5689a22","type":"arduino-board","device":"/dev/ttyS1"},{"id":"13b08099b22db9ce","type":"ui_group","name":"Arduino","tab":"8074c8e957004d77","order":1,"disp":true,"width":"6","collapse":false,"className":""},{"id":"8074c8e957004d77","type":"ui_tab","name":"Home","icon":"dashboard","disabled":false,"hidden":false}]

Deploy’a tıkladıktan sonra yeni bir Google Chrome sayfası açıp adrese http://localhost:1880/ui girin ve enter a basın. Cep telefonu tarayıcısında bilgisayarın ip adresini aynı şekilde ip_adresi:1880/ui olarak yazın. Windows’da bilgisayarın ip adresini görmek için komut isteminde ipconfigyazabilirsiniz. Karşınıza çıkan kullanıcı arayüzü ile led’leri yakıp söndürebilir, telefon ekranında, breadboard üzerindeki butona basıldığında TRUE, basılmadığında FALSE görürsünüz. NR her ortamda kurulabiliyor, Linux, Windows, MacOS veya Android.. İşinize yarayabilecek binlerde node’dan oluşan kütüphanesi var. Mesela, bir web sitesine http request yollayabilir, dönen cevabın içindeki bir bilgiyi sql veritabanına yazabilirsiniz. MQTT node’ları ile ESP8266/32 modüllerle haberleşerek ev otomasyon sistemi yapabilirsiniz. Öğrenmek isteyenler için internette çok kaynak var, örneğin ilk aşamada bu youtube kanalını tavsiye ederim. Daha profesyonel kullanımlar için bu kanalı öneririm.. Node Red’i red etmeyin deneyin, pişman olmazsınız derim #projebaşlasın

Not: Blog sayfama Node-RED ve Tasmota ile ilgili bir yazı daha ekledim..

The post Node-RED nedir ? appeared first on Robolink Akademi.